Włodzimierz HAUSNER, dyrektor Centrum Innowacji NOT:

Kredyt technologiczny jest szczególnym elementem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Szczególność ta wynika stąd, że jest to działanie dwuetapowe, a ustanowione zostało aktem najwyższej rangi, czyli ustawą. Przyjęto założenie, że najpierw przedsiębiorstwo wchodzi w kontakt z bankiem komercyjnym (który ma porozumienie z Bankiem Gospodarstwa Krajowego) i musi w tym banku złożyć wniosek o kredyt, spełniając warunki zdolności kredytowej i zabezpieczenia kredytu. Wspólnie z tym bankiem komercyjnym (jednym z piętnastu) składa wniosek do BGK, który wydaje promesę, czyli gwarancję, że po skończonej inwestycji technologicznej udzieli przedsiębiorstwu premii technologicznej. Tę premię przekaże następnie na konto banku komercyjnego, który udzielił kredytu.

Najważniejsze jest to, że BGK sprawdza, czy nowa inwestycja technologiczna spełnia podstawowy warunek: że będzie służyła wdrożeniu nowej technologii. Ta technologia musi być potwierdzona prawem własności przemysłowej jako patent, wzór użytkowy czy przemysłowy, a także może być „nieopatentowaną wiedzą techniczną” i musi mieć charakter własności niematerialno-prawnej, podobnie jak np. programy komputerowe czy dokumentacja, która obok środków trwałych tworzy aktywa przedsiębiorstwa.

Ta koncepcja ma zachęcić przedsiębiorstwa sektora mśp do traktowania nowej technologii jako ważnego składnika majątku firmy. Te nowe technologie mogą być nabyte albo własne, wytworzone w wyniku prac badawczo-rozwojowych. W pracach naszego Centrum Innowacji technologie te są przedmiotem projektów celowych, a w programach PARP-u odpowiadają działaniu POIG 1.4. My staramy się namawiać przedsiębiorców, by tę nową technologię uzyskali na drodze realizacji projektu celowego, ale oczywiście takiego, który nie jest tylko usprawnieniem czy niewielką innowacją na skalę przedsiębiorstwa.

Wcześniej obowiązujące regulacje „Ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej” nie były właściwe. Teraz wprowadzono wiele pozytywnych zmian: kredyt technologiczny może obejmować do 75% wartości projektu, pozbyto się zwłoki związanej z oczekiwaniem na przyznanie promesy. Koszty kwalifikowane liczą się z chwilą złożenia wniosku do BGK. Ustalono też, że premia nie będzie wypłacana w etapach zależnych od wartości wytworzonych wyrobów, lecz w momencie zakończenia inwestycji premia zostanie całościowo wypłacona bankowi przez BGK. Nowa ustawa została już w 2011 r. uchwalona przez Sejm dzięki szybkiemu działaniu sejmowej Komisji Innowacji i Nowoczesnych Technologii. Oczekujemy, że w maju wejdzie w życie i pojawią się już nowe formularze wniosków.

W pierwszej wersji programu Innowacyjna Gospodarka było na ten cel przeznaczonych 409 mln euro. Do dziś pozostało ok. 340 mln euro. Stopień wykorzystania kredytu technologicznego jest więc niewielki. Złożono ok. 100 wniosków, wypłacono kilkadziesiąt milionów zł. Trzeba zrobić wszystko, by teraz napłynęło znacznie więcej wniosków, co najmniej 1400, żeby wykorzystać to dofinansowanie. Czasu mamy niewiele, bo zgodnie z Ustawą można zawierać umowy do 2013 r., a finansować do 2015 r. Dlatego już od początku roku prowadzimy cykl Regionalnych Warsztatów, które mają wyjaśnić przedsiębiorcom mśp nowe zasady. Szczególnie koncentrowaliśmy się na bloku bankowym prowadzonym przez ekspertów banku, a także na technicznym, nt. pozyskania i wykorzystania nowej technologii i sporządzenia kluczowego dokumentu – opinii o nowej technologii. Przeprowadziliśmy w I kwartale br. osiem takich warsztatów w całej Polsce. Trzeba przyznać, że musieliśmy się zmagać z niezrozumieniem istoty tego kredytu i starymi nawykami. Nie chodzi tu bowiem o kredytowanie nowych maszyn, lecz technologii o cechach innowacyjnych, niestosowanych na świecie dłużej niż 5 lat, dzięki której uzyska się zupełnie nowe produkty lub usługi. Opinię o nowej technologii może wydać upoważniony do tego podmiot prawny, a opracowana powinna zostać przez wysokiej klasy ekspertów branżowych. Centrum Innowacji NOT spełnia te warunki. Ważne jest też, że możemy zaproponować przedsiębiorcy montaż finansowy: część badawczą może on dofinansować z programu FSNT-NOT ze środków Ministerstwa Nauki, część inwestycyjną – z kredytu technologicznego w ramach POIG. Dla kogoś, kto dopiero startuje z nowym pomysłem i rozpoczyna działalność biznesową, bardzo dobra byłaby droga: od naszego Akceleratora Innowacji NOT, który by pomógł doprowadzić do założenia firmy na bazie innowacyjnego pomysłu, poprzez aplikowanie w ramach programu projektów celowych do aplikacji o kredyt technologiczny. Taka droga wymaga jednak znacznie dłuższego czasu niż nam pozostał na wykorzystanie funduszy Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013.

Najtrudniejsze jest to, że projekt celowy musi zakończyć się wdrożeniem, a więc aplikowanie o kredyt technologiczny powinno nastąpić we wcześniejszej fazie realizacji tego projektu, po zrobieniu prototypu. Podobny system działa w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w działaniu 1.4 – 4.1, z tym że PARP korzysta ze środków unijnych, a my – z budżetowych.

Not.: jaz