O Głównym Instytucie Górnictwa będzie coraz głośniej, w miarę jak wejdą w życie kolejne fazy projektu HUGE (Hydrogen Oriented Underground Coal Gasification for Europe). Właśnie rozpoczął się drugi etap – HUGE2.
W pierwszym przebadano warunki techniczne otrzymywania mieszaniny gazów palnych (głównie wodoru) w reaktorze doświadczalnym ulokowanym w nieczynnej kopalni. W drugim, trzyletnim  etapie opracowane zostaną warunki bezpieczeństwa oraz sposoby wyeliminowania szkodliwych dla środowiska oddziaływań. Proces gazyfikacji węgla przewidziany jest dla kopalni już wyłączonych z eksploatacji, o zbyt cienkich pokładach lub zbyt głębokich wyrobiskach. Nie wymaga on udziału człowieka (poza oczywiście kontrolą i regulacją parametrów działania instalacji).

Z projektem tym wiąże się duże nadzieje nie tylko w Polsce. Może się on okazać niezwykle atrakcyjny dla państw, które z wielu przyczyn, również ekologicznych ograniczyły wydobycie węgla.

Złoże do wyceny
Na razie na wystawach święcą triumfy wynalazki związane z klasycznym wydobyciem kopalin. Najnowszym hitem jest przyrząd do pomiaru skrawalności pokładów węgla i skał otaczających w warunkach dołowych (złoty medal na wystawie Eureka 2011 w Brukseli).  Jest to owoc międzynarodowego projektu realizowanego wspólnie z Uniwersytetem Górniczym w Dniepropietrowsku. Urządzenie składa się z modułu pomiarowego, ognioszczelnego komputera górniczego oraz zespołu zasilacza olejowego. Współpracuje tu kilka elementów: głowica skrawająca, skanująca (do pomiaru geometrii bruzdy po skrawaniu) oraz frezująca wyposażona w silnik hydrauliczny napędzający frez który przygotowuje badany ocios przed pomiarem. Zadaniem zasilacza olejowego jest wytworzenie odpowiedniego ciśnienia oleju do napędzania silników hydraulicznych napędzających urządzenie.

Badania przyrządu zakończyły się uzyskaniem certyfikatu zgodności z dyrektywą ATEX i badaniami dołowymi, które potwierdziły znakomite efekty nowatorskiej techniki skanowania laserowego do pomiaru parametrów geometrycznych bruzdy. Wartość urządzenia polega przede wszystkim na tym, że daje ono wystarczająco dużo danych do podjęcia decyzji o ekonomicznej eksploatacji złoża, wskazując, które pokłady są zbyt energochłonne i niewygodne w eksploatacji. Znając dokładnie parametry  skrawalności skały płonnej i kopaliny można znacznie lepiej zaprojektować wydobycie i dobrać zestaw maszyn urabiających. Urządzenie może być użyte przy badaniu złóż innych kopalin stałych, przede wszystkim miedzi.

Sejsmometr oceni
Bardziej uniwersalne zastosowanie ma aparatura AMAX –GSI. Jest to wielokanałowa cyfrowa aparatura sejsmometryczna do rejestracji prędkości i przyspieszeń drgań na powierzchni. Specjalnie sporządzone oprogramowanie SEJSGRAM do interpretacji sejsmogramów umożliwia szybką i wygodną obsługę graficzną oraz analizę danych i ocenę wpływu wstrząsów na obiekty budowlane w oparciu o różne skale (górnicze, przemysłowe, saperskie). Aparat może pracować samodzielnie w terenie gromadząc dane, lub transmitować je drogą radiową również przez moduł GSM i UMTS do centrali. Nowością jest uniwersalność zastosowań: może być użyta zarówno do badań skutków ruchu ulicznego jak i wstrząsów w wyniku robót górniczych czy robót strzałowych w kamieniołomach. W Polsce brakowało dotąd systemu obserwacji, który pozwoliłby na kompleksową ocenę skutków drgań wywołanych wstrząsami górniczymi. Używano skal stosowanych przy trzęsieniach ziemi.

Opracowanie w Instytucie Górniczej Skali  Intensywności (GSI) pozwoliło na wyeliminowanie trudności z oceną sejsmicznych oddziaływań człowieka na infrastrukturę miejską i budynki. Dzięki temu można w sposób całkowicie wymierny finansowo ocenić wpływ tych drgań na straty materialne w środowisku miejskim i przyrodniczym.

Bezpieczna lina
Najbardziej dochodowym wynalazkiem może się okazać urządzenie do produkcji lin stalowych płaskich, rzadko stosowanych i trudnych w produkcji. Liny płaskie szyte stosowane są przede wszystkim do napędów wyciągów szybowych, wyciągów ratowniczych oraz jako wyrównawcze górniczych wyciągów szybowych z napędem ciernym. Jest to rodzaj pasa linowego niepodatnego na skręt. Wysoka jakość wykonania tych lin jest w dużym stopniu gwarancją bezpieczeństwa górników.

W Polsce dotąd wykonywano te liny częściowo ręcznie. To urządzenie jest całkowicie zautomatyzowane, dzięki czemu jest znacznie bardziej wydajne i tańsze w eksploatacji. Jego działanie polega na zsynchronizowanym rozwarciu splotek 6-8 tzw linisk czyli lin z których zestawiana jest lina płaska i wprowadzeniu w szczelny wiązek drutów lub splotek zszywających linę. Po wykonaniu badań laboratoryjnych odcinków partii lin wykonanych na tym urządzeniu stwierdzono, że spełnia ono z dużym nadmiarem wszelkie wymagania wytrzymałościowe i geometryczne. Na wystawie IWIS 2011 wynalazek ten zdobył złoty medal z wyróżnieniem.

jaz  

 

 

 

 

 

Zamknięcie georeaktora doświadczalnego w projekcie HUGE