Nieraz na filmie widzieliśmy jak bohater wyjmował z kieszeni niewielkie elektroniczne urządzenie, patrzył na wyświetlacz i oznajmiał, że musi wyjść. I następnie albo pojawiał się zupełnie gdzie indziej, albo szedł do budki telefonicznej. Bo w filmach oczywiście najczęściej z tego urządzenia korzystali agenci tajnych służb, ale dość szybko znalazły się one także w posiadaniu lekarzy, bohaterów wielu seriali.

To niewielkie urządzenie to pager (często nazywany biper) – jednostronny „telefon” pracujący w sieciach przywoławczych, używany do komunikowania się za pomocą krótkich informacji (jak pierwsze SMS-y) odczytywanych z wyświetlacza. Pierwszych pagerów zaczęto używać w 1950 r. w obrębie Nowego Jorku. Zasięg systemu wynosił ok. 40 km. Bo, podobnie jak w telefonii komórkowej, do komunikacji centrali z abonentem jest wykorzystywana transmisja radiowa.

Większość używanych pagerów może tylko odbierać krótkie indywidualne komunikaty przywoławcze (wiadomości), a więc nadawca nie ma potwierdzenia, czy wysłana wiadomość dotarła do adresata. Dlatego jest ona wysyłana kilkakrotnie w coraz większych interwałach czasowych. Po odebraniu i wyświetleniu danej wiadomości pager pomija kolejne jej kopie.

Paging umożliwia szybkie, jednoczesne przekazanie informacji wielu osobom, automatyczne powiadomienie o parametrach lub stanie różnych urządzeń, informuje o nadejściu i treści e-maila itp. Dlatego wciąż ma szerokie zastosowanie w różnych przedsiębiorstwach i instytucjach. Głównymi odbiorcami tego typu usług są szpitale, służby użyteczności publicznej, straże pożarne, pogotowia ratunkowe, pogotowia dźwigowe, gazowe, wodno-kanalizacyjne, administratorzy systemów komputerowych, służby techniczne nadzorujące pracę maszyn i urządzeń. Abonentami systemu przywoławczego są też osoby prywatne, często korzystające z poczty elektronicznej.

SMS Z PAGERA
Jeśli chodzi o zasięg systemu, to rozróżnia się systemy przywoławcze lokalne - prywatne sieci tworzone na potrzeby jednej firmy, np. szpitala, korzystające z jednego lub kilku zsynchronizowanych nadajników małej mocy, oraz o dużym zasięgu - obejmujące obszar miasta, regionu lub kraju, a obsługiwane przez operatorów publicznych, którzy zainstalowali specjalne stacje bazowe do nadawania wyłącznie sygnałów przywołania bądź też korzystają z emisji sygnałów przywoławczych przez dodatkowe kanały nadajników radiofonicznych UKF-FM. Natomiast jeśli chodzi o rodzaj przesyłanej informacji, to może nią być sygnał tonowy (stąd biper) albo – przesyłane wraz z sygnałem tonowym - powiadomienie numeryczne na wyświetlacz użytkownika (najczęściej jest to numer telefonu, pod który odbiorca wiadomości powinien zadzwonić), lub tekstowe (alfanumeryczne), ukazujące się na ekranie ciekłokrystalicznego wyświetlacza. W zależności od modelu pagera tekst jest wyświetlany w jednej, dwóch lub czterech linijkach (m.in. Advisor II firmy Motorola i niemiecki e*Skyper). Na rynku są też pagery głosowe pozwalające na bardzo krótkie dwustronne rozmowy.

Obecnie znaczenie pagerów maleje. W USA wartość sprzedaży w 1990 r. wynosiła 118 mln USD i rosła aż do 2002 r., kiedy to osiągnęła 810 mln USD (dane amerykańskiego Urzędu Statystycznego – US Census Bureau), by następnie systematycznie maleć – 535 mln USD w 2005 r.
Bo mimo rozwoju telefonii komórkowej, z pagerów wciąż korzysta się tam, gdzie nie ma zasięgu sieci komórkowej bądź gdzie używanie telefonów komórkowych jest niewskazane lub zabronione. Niemniej w dużych obiektach szpitalnych coraz częściej zastępują pagery.

BIPER CIĄGLE ŻYWY
Warto przypomnieć, że w Polsce pierwszym systemem przywoławczym, w dodatku od razu działającym niemal w całym kraju, był Polpager, utworzony w 1991 r. przez Telekomunikację Polską SA i Polpager (od 1.03.1994 r. opłaty znalazły się w taryfie TP SA). Również w 1991 r. powstała w Gdańsku spółka Metro-Bip, która w następnych latach rozszerzyła obszar działania o kolejne miasta. Po niej do gry o polskiego abonenta przystąpiły Telepage Inc. (joint venture utworzone przez Ameripol Paging Inc. – jednego z operatorów systemu przywoławczego w stanie Illinois), Bel Pagette Poland SA (joint venture utworzone przez australijską firmę Matrix, kanadyjskiego dostawcę sprzętu nadawczego i polskich biznesmenów) i Elite Paging Sp. z o.o. Pierwszych czterech operatorów systemu w kwietniu 1994 r. miało odpowiednio 8, 5, 4 i 3 tys. abonentów. Oferowały pagery firm Nokia, Panasonic i Motorola: tekstowy Advisor i głosowy KeyNote.

Dziś swoje wieloletnie doświadczenia w zakresie systemów łączności bezprzewodowej wykorzystuje spółka Metro-Bip Radiowe Systemy Przywoławcze i Trankingowe, która poza łącznością przywoławczą (pagingową) oferuje łączność radiową konwencjonalną (częstotliwości ogólnodostępne) i radiotelefoniczną trunkingową oraz serwis naprawczy radiotelefonów Motorola, projektowanie i instalowanie indywidualnych systemów łączności radiotelefonicznej i inne usługi internetowe.

W marcu 2011 r. spółka zmodernizowała system pagingowy i zautomatyzowała proces przekazywania informacji w systemie przywoławczym bez uczestnictwa w nim procesie „osoby operatora”. Obecnie odbywa się on poprzez aplikację internetową bądź ze strony WWW przy użyciu tzw. BipNet terminala.

Bo pagery, wbrew tytułowi działu, jeszcze nie minęły! Ba, mają się wręcz świetnie, o czym świadczy chociażby 9. Nationale Paging-Kongress zorganizowany w lutym br. w Berlinie pod patronatem prezydenta niemieckiej straży pożarnej.

Jerzy Bojanowicz